Zwyrodnienie stawów – duży kłopot

Choroba zwyrodnieniowa stawów jest przewlekłą chorobą o postępującym charakterze i nieustalonej jak dotychczas przyczynie. Może dotyczyć jednego lub kilku stawów. Ujawnia się najczęściej między 40 a 60 rokiem życia, dotyka więc osoby aktywne życiowo i zawodowo. Aż u 10–20 proc. z nich powoduje istotne ograniczenie sprawności.
Choroba zwyrodnieniowa stawów dotyczy wszystkich elementów tworzących staw: chrząstki stawowej, podchrzęstnej, błony maziowej, torebki stawowej i więzadeł stawowych.

Zwyrodnienie stawów zaczyna się od chrząstki
Choroba zwyrodnieniowa stawów sprowadza się do przedwczesnego zużycia i uszkodzenia chrząstki stawowej. Chrząstka jest tkanką hydroelastyczną. Zawarte w niej proteoglikany (połączenia wielocukrów i białek) mają bardzo dużą zdolność wiązania wody, co daje elastyczność i niweluje skutki wstrząsów (amortyzacja), na które narażone są stawy podczas ruchów. Jeżeli chrząstka stawowa jest odwodniona, wzrasta jej wrażliwość na wstrząsy i urazy prowadzące do uszkodzenia powierzchni stawowych.
Proces chorobowy polega na niszczeniu i ubytku chrząstek stawowych oraz nieprawidłowym przeroście tkanki kostnej w okolicy okołostawowej. Prowadzi to do degeneracji i zniekształceń stawów.

Stawy, chrząstki, więzadła
Wszystkie kości szkieletu ludzkiego łączą się ze sobą nieruchomo lub ruchomo za pomocą połączeń zwanych stawami.
Powierzchnie stawowe łączących się kości tworzą zwykle tzw. panewkę i główkę stawową, które pokrywa chrząstka szklista. Chrząstkę stawową tworzy sieć włókien kolagenowych i innych substancji odpornych na ogromne obciążenia, do których dochodzi podczas ruchu. W przypadku zaburzenia równowagi między naturalnym rozpadem elementów tkanki chrzęstnej a jej odbudową może dochodzić do niepełnej ruchomości stawów. Niezależnie od przyczyn ubytków glukozamina z chondroityną sprzyjają odbudowie tkanki chrzęstnej, a dzięki temu umożliwiają zachowanie pełnej sprawności ruchowej.

Szczelina dzieląca powierzchnie stawowe – to jama stawowa. Jamę otacza woreczek zbudowany z tkanki łącznej, czyli torebka stawowa. W torebce są dwie warstwy: zewnętrzna, włóknista i wewnętrzna, maziowa wydzielająca do jamy stawu śliską, lepką ciecz – maź stawową, która zmniejsza tarcie.
Więzadła stawowe są to mało rozciągliwe i niezwykle mocne pasma zbudowane z tkanki łącznej przebiegające od jednej kości do drugiej. Wzmacniają one torebkę stawową, przytrzymują kości w prawidłowym położeniu i hamują ruchy, które nie wchodzą w zakres czynności stawu.

Jak odżywić stawy
Przez lata naukowcy sądzili, że artrozy są jedynie efektem starzenia się tkanek. Nowsze teorie sugerują, że przyczyną zmian mogą być niedobory żywieniowe w chondrocytach, komórkach produkujących chrząstkę stawową. Chondrocyty syntetyzują kolagen i proteoglikany, które są głównymi składnikami chrząstki, odgrywającej kluczową rolę w sprawnym funkcjonowaniu stawów.
Uzupełnienie diety o trzy związki – glukozaminę, chondroitynę oraz witaminę C – zapewnia kompleksową ochronę i „odżywianie” stawu. Jest ona lepsza dzięki witaminie C, która stanowi niezbędny substrat do syntezy tkanki łącznej, a podczas stanów zapalnych w płynie maziowym drastycznie zmniejsza się jej ilość (nawet o 80 proc.). Uwzględnienie w suplementacji niezdenaturowanego kolagenu typu II znacząco wspiera profilaktykę. Ma też istotny walor terapeutyczny, gdy toczy się już proces chorobowy.

Po co nam glukozamina?
Glukozamina i chondroityna to aminocukry – składniki budulcowe tkanki chrzęstnej wchodzące w skład chrząstki stawowej, więzadeł i mazi stawowej. Są niezbędne do syntezy proteoglikanów, które odpowiadają za sprężystość i wytrzymałość chrząstki stawowej. W stanach przeciążenia stawów i w miarę starzenia się organizmu dochodzi do zmniejszenia syntezy aminocukrów. Wpływa to na zmniejszenie ilości mazi stawowej i osłabienie chrząstki. Glukozamina i chondroityna regenerują chrząstkę stawową i chronią ją przed dalszymi uszkodzeniami. Pobudzają też produkcję mazi stawowej, która zapewnia prawidłowe „smarowanie” stawów, sprzyjając tym samym normalnemu, aktywnemu trybowi życia.
Obie substancje hamują degradację (niszczenie) chrząstki, usprawniają funkcjonowanie stawów i zwiększają ich ruchomość.